Wat is DNS? Zo vindt de browser jouw website

Je hoort de term vallen bij je hostingpartij of je websitebouwer: DNS. Er moet iets worden omgezet of aangepast, en jij knikt maar wat. Snap ik. In gewone taal is DNS het adresboek van internet. Het zorgt ervoor dat een klant die jouwbedrijf.nl intikt ook echt bij jouw website uitkomt. In dit stuk leg ik uit hoe dat adresboek werkt, wat erin staat en wanneer jij er als ondernemer iets mee te maken krijgt. Alvast een geruststelling: dat is bijna nooit, maar op die ene keer wil je voorbereid zijn.

Het adresboek van internet

Computers werken met nummers. Elke server waar een website op staat, heeft zo'n nummer: een IP-adres. Dat ziet eruit als een rijtje cijferblokjes, bijvoorbeeld 12.34.56.78. Voor computers is dat handig, voor mensen niet te onthouden. Daarom gebruiken wij namen. Jouwbedrijf.nl zegt je klanten iets, een rij cijfers niet.

DNS is de brug tussen die twee werelden. De afkorting staat voor Domain Name System, maar die naam hoef je niet te onthouden. Zie het als een groot adresboek: je zoekt op naam, en het adresboek geeft het bijbehorende nummer terug. Zo weet je browser precies op welke server jouw website te vinden is, zonder dat jij of je klant ooit een nummer hoeft in te tikken.

Dat opzoeken gebeurt voor elke website die je opent. Je staat er nooit bij stil, maar zonder dit systeem zou je voor elke site een rij cijfers moeten onthouden, zoals vroeger telefoonnummers. Het adresboek doet dat werk stilletjes voor je.

Wat gebeurt er als iemand jouw adres intikt?

Stel, een klant tikt jouwbedrijf.nl in de adresbalk. Achter de schermen gebeurt dan dit:

• De browser stelt een vraag. Hij vraagt aan een DNS-server: welk nummer hoort bij jouwbedrijf.nl?
• Het adresboek wordt geraadpleegd. Die server zoekt het antwoord op, of vraagt het door aan een andere server die het wel weet.
• Het antwoord komt terug. De browser krijgt het IP-adres van de server waar jouw site staat.
• De verbinding wordt gemaakt. De browser klopt aan bij dat nummer en jouw website verschijnt in beeld.

Dat hele rondje duurt een fractie van een seconde. Je merkt er niks van, en dat is precies de bedoeling. De browser onthoudt het antwoord bovendien een tijdje, zodat de volgende pagina nog sneller laadt. Gaat er in dat rondje iets mis, dan krijg je een foutmelding dat de site niet gevonden kan worden. Wil je weten hoe zo'n webadres zelf in elkaar zit, met www, .nl en alles wat erachter komt? Dat lees je in de opbouw van een webadres.

Wat staat er nog meer in dat adresboek?

In het adresboek van jouw domeinnaam staat meer dan alleen waar je website woont. Elke regel in dat boek heet een DNS-record. Twee soorten kom je in de praktijk het vaakst tegen:

• Het A-record wijst naar je website. Het zegt: wie jouwbedrijf.nl bezoekt, moet naar de server met dit nummer.
• Het MX-record wijst naar je mail. Het zegt: mail voor info@jouwbedrijf.nl moet bij deze mailserver worden afgeleverd.

Er bestaan nog meer soorten records, maar die hoef je niet te kennen. Het idee is steeds hetzelfde: elk record vertelt waar een bepaald stukje van jouw domein naartoe moet. Daardoor kan je website bij de ene partij draaien en je mail bij een andere; het adresboek houdt dat netjes uit elkaar. DNS Belgium, de organisatie achter alle .be-domeinnamen, noemt die records de bouwstenen van het systeem en legt ze uit in het kennisartikel Zo werken het Domain Name System en DNS-records.

Wanneer krijg jij met DNS te maken?

Eerlijk antwoord: bijna nooit. Zolang je website en je mail gewoon werken, kijkt niemand naar die instellingen om. Er is een moment waarop DNS ineens wel belangrijk wordt: als je verhuist. Stap je over naar een andere websitebouwer of een andere hostingpartij, dan komt je site op een andere server te staan. Op een ander nummer dus. Het adresboek moet dan worden bijgewerkt, anders sturen de DNS-servers je bezoekers nog naar het oude adres. Dat bijwerken heet DNS omzetten.

Daar komt een eigenaardigheid bij. Er is niet een adresboek, er zijn er duizenden, verspreid over de hele wereld. Na een wijziging moet de nieuwe informatie al die boeken bereiken, en dat gaat niet allemaal tegelijk. Meestal is het binnen een paar uur rond, soms duurt het tot een dag. In die tussentijd kan de ene bezoeker je nieuwe site al zien terwijl de andere nog op de oude kijkt. Dat is normaal en het lost zichzelf op.

Het luistert wel nauw. Wie op het verkeerde moment omzet, of een record vergeet, zit ineens zonder mail. Zie je tegen zo'n verhuizing op? Voor precies dit soort klussen heb ik een overstapservice: ik regel de hele verhuizing en zet de techniek op een rustig moment om, zodat jij er zo weinig mogelijk van merkt.

Wie beheert die instellingen?

De DNS-instellingen van jouw domeinnaam staan bij je domeinregistrar: het bedrijf waar je je domeinnaam hebt vastgelegd en waar je er elk jaar voor betaalt. Log je daar in, dan vind je ergens een pagina die DNS-beheer of DNS-instellingen heet. Kijken mag altijd. Wijzigen zou ik laten, want een tikfout in zo'n record en je site of je mail ligt eruit.

In de praktijk hoef jij er niet aan te zitten. De meeste websitebouwers beheren deze instellingen voor hun klanten, en zo hoort het ook. Bij mij zit dat er gewoon bij: ik zorg dat de records goed staan en ik pas ze aan als dat nodig is. Heb je nog geen eigen domeinnaam, begin dan bij een goede naam; hoe je die kiest, lees je in domeinnaam kiezen.

Onthoud vooral dit

DNS is het adresboek van internet. Het vertaalt de naam van jouw website naar het nummer van de server waar die staat, en het vertelt waar je mail moet worden afgeleverd. Jij krijgt er eigenlijk alleen mee te maken bij een verhuizing naar een andere bouwer of hostingpartij, en dan heet het DNS omzetten. Reken er daarna op dat de wijziging een paar uur tot een dag nodig heeft om overal door te dringen. En de belangrijkste regel: laat het beheer over aan iemand die er dagelijks mee werkt. Niet omdat het geheim is, maar omdat een klein foutje daar meteen je hele site of mail raakt.